IB Environmental Systems & Societies (ESS) Özel Ders ve Kursları
ESS dersinde disiplinlerarası bakış, IA ve Paper stratejisiyle SL/HL desteği.
IB Environmental Systems & Societies (ESS) özel ders nasıl işliyor?
IB ESS (Environmental Systems and Societies), Sciences (Grup 4) ile Individuals and Societies (Grup 3) gruplarını birleştiren disiplinlerarası bir derstir; bu sayede aynı anda hem Grup 3 hem de Grup 4 gerekliliğini karşılayabilir ve ders seçiminde önemli bir esneklik sağlar. Mayıs 2026'dan itibaren SL ve HL seviyelerinde sınanır. Ders üç birleştirici kavram (perspectives, systems, sustainability) etrafında sekiz konuyu işler: Foundation, Ecology, Biodiversity and conservation, Water, Land, Atmosphere and climate change, Natural resources, Human populations and urban systems. HL öğrencileri buna Environmental law, Environmental and ecological economics ve Environmental ethics merceklerini (HL lenses) ekler. Derslerimizde veri yorumlama, vaka çalışması kullanımı ve command terms'e uygun cevap yazımı öğretilir; IA'da araştırma sorusu ve veri toplama yöntemi birlikte belirlenir.
- Grup avantajı
- Grup 3 ve Grup 4'ü birlikte karşılayabilir
- Seviyeler
- SL ve HL
- HL lenses
- Environmental law · Environmental and ecological economics · Environmental ethics
- Format
- Online, canlı — birebir veya ≤6 kişi
- Ders süresi
- 90 dk (birebir özel ders)
- IA
- Individual investigation (≤3.000 kelime)
IB Environmental Systems & Societies (ESS) dersinde nasıl çalışıyoruz?
ESS, Sciences (Grup 4) ile Individuals and Societies (Grup 3) gruplarını birleştiren disiplinlerarası bir derstir. Hem Grup 3 hem Grup 4 gerekliliğini karşılayabilir ve Mayıs 2026'dan itibaren SL ile HL seviyelerinde sınanır.
Öğrenciler sistem düşüncesi, farklı perspektifleri tartma ve veri yorumlama becerilerini kazanır.
Derslerde sistem diyagramları ve veri yorumu birlikte çalışılır; ESS sorularının çoğu tabloyu okuyup sonucu tartışmayı ister. Perspektifler her konuda tekrar edilir, çünkü farklı bakışları tartmayan cevaplar üst banda çıkamaz.
İşlediğimiz başlıklar
- Foundation: perspectives, systems, sustainability
- Ecology ve Biodiversity and conservation
- Water, Land ve Natural resources
- Atmosphere and climate change
- HL lenses: Environmental law, Environmental and ecological economics, Environmental ethics
- IA: individual investigation
ESS mi, Biology mi almalısınız?
| Kriter | ESS | Biology |
|---|---|---|
| Grup gerekliliği | Grup 3 ve Grup 4'ü aynı anda karşılayabilir — ders seçiminde yer açar | Yalnızca Grup 4 |
| Yaklaşım | Disiplinlerarası: sistemler, sürdürülebilirlik ve perspektifler | Laboratuvar ve moleküler düzeyde derinlik |
| Kimler için | Çevre bilimleri, sürdürülebilirlik, uluslararası ilişkiler hedefi | Tıp, veterinerlik, moleküler biyoloji hedefi |
| Puanı belirleyen | Vaka çalışması kullanımı ve değerlendirme yazımı | Terminoloji hakimiyeti ve veri yorumu |
Çalışma planı
IB Environmental Systems & Societies (ESS) programı nasıl ilerliyor?
Süreleri sabit bir taahhüt olarak değil, tipik bir akış olarak paylaşıyoruz. Sınava kalan zamana ve başlangıç seviyenize göre planı birlikte sıkıştırıyor ya da genişletiyoruz.
- 01
Seviye tespiti
1.–2. hafta
Past paper ve sözlü değerlendirmeyle mevcut seviyenizi belirliyoruz; hedef puanınızı, sınav tarihinizi ve okul takviminizi birlikte netleştiriyoruz.
- 02
Konu hakimiyeti
3.–12. hafta
Eksik çıkan başlıklar öncelik sırasına göre işleniyor. Her ders konu anlatımı ve o konuya ait geçmiş sınav sorularının çözümünü birlikte içeriyor.
- 03
IA ve yazılı çalışmalar
Süreç boyunca
Araştırma sorusundan taslağa, taslaktan değerlendirme kriterlerine göre revizyona kadar paralel yürüyor. Erken başlayan öğrenci sınav dönemine IA yüküyle girmiyor.
- 04
Sınav provası
Son 8–12 hafta
Tam deneme sınavları, mark scheme analizi ve zaman yönetimi. Amaç bilgiyi değil, sınav gününde bilgiyi kullanma biçimini test etmek.
Akademik dürüstlük. IA, EE ve TOK çalışmalarında yapı, yöntem ve değerlendirme kriterlerine göre geri bildirim veriyoruz; öğrencinin ödevini onun yerine yazmıyoruz. Belirli bir IB puanı garantisi de vermiyoruz — puanı öğrencinin çalışması belirler, biz o çalışmanın doğru yere yönelmesini sağlıyoruz.
Değerlendirme
ESS dersinde notunuz neyden oluşuyor?
Hangi bileşenin kaç puan getirdiğini bilmek, çalışma planını doğru kurmanın ilk şartı. Aşağıdaki ağırlıklar güncel müfredata göredir.
HL
| Bileşen | Ağırlık | İçerik |
|---|---|---|
| Paper 1 — Vaka çalışması | %30 | 2 saat · görülmemiş vaka üzerine veri analizi ve değerlendirme |
| Paper 2 — Kısa yanıt + yapılandırılmış essay | %50 | 2 sa 30 dk · HL lenses üzerinden ek içgörü beklenir |
| IA — Individual investigation | %20 | En fazla 3.000 kelimelik rapor |
SL
| Bileşen | Ağırlık | İçerik |
|---|---|---|
| Paper 1 — Vaka çalışması | %25 | 1 saat · görülmemiş vaka üzerine veri analizi ve değerlendirme |
| Paper 2 — Kısa yanıt + yapılandırılmış essay | %50 | 2 saat |
| IA — Individual investigation | %25 | En fazla 3.000 kelimelik rapor |
Puan kaybı
ESS dersinde en çok nerede puan kaybediliyor?
Aşağıda en sık yapılan hataları ve her birini derslerimizde nasıl düzelttiğimizi sıraladık.
Vaka çalışması (case study) kullanmamak
ESS cevaplarında somut, isimlendirilmiş örnek beklenir. Her konu için ezberlenecek 2-3 gerçek vaka listesi çıkarıyoruz.
Farklı perspektifleri tartışmadan değerlendirme yazmak
Perspectives, dersin üç birleştirici kavramından biridir ve IA'ya da perspektifler arasındaki gerginliği isteyen ayrı bir kriter eklendi. Tek bir bakışla yazılan değerlendirme eksik kalır; perspektif karşılaştırmasını cevap iskeletine yerleştiriyoruz.
Sistem diyagramlarında girdi-çıktıyı belirsiz bırakmak
Depo (storage) ve akış (flow) ayrımı, ok yönleri ve birimler puanlanır. Diyagram çizim kurallarını ayrıca çalışıyoruz.
IA'da veri toplama yöntemini gerekçelendirmemek
Yöntemin neden seçildiği ve sınırlılıkları, verinin kendisi kadar önemlidir. Araştırma tasarımını gerekçesiyle birlikte kuruyoruz.
ESS rehberlerimiz
Bu derse özel hazırladığımız ücretsiz rehberler.
Sık sorulan sorular
ESS hangi grup gerekliliğini karşılar?
ESS HL olarak alınabilir mi?
ESS kolay bir ders mi?
ESS ile Biology arasında nasıl seçim yapmalıyım?
ESS IA'sında hangi veriyi toplamalıyım?
Hangi paketin size uyduğunu konuşalım
Ücretsiz ön görüşmede hedefinizi ve takviminizi konuşalım, size en uygun ders planını birlikte oluşturalım.